Oceń
Smalec to zdrowy tłuszcz zwierzęcy? Dietetycy i lekarze od lat przestrzegają przed smalcem, traktując go jako zło wcielone. Tymczasem, niespodzianka, niedawno smalec, tzw. „dżem ze świni”, znalazł się w rankingu najzdrowszych produktów na świecie. Oto cała prawda o właściwościach smalcu i o tym jak wpływa na zdrowie.
Smalec jest zdrowy? Nowe badania, zaskakujący ranking BBC
Czy smalec jest zdrowy? Niedawno BBC Future opublikowało ranking 100 najzdrowszych produktów spożywczych. Może was to zaskoczyć, ale ubóstwiany przez Polaków smalec zajął ósme miejsce! Zdobył 73 punkty na 100 możliwych. Tłuszcz wieprzowy we wspomnianym rankingu uzyskał więcej punktów niż np. groszek, czerwona kapusta, pomidory, makrela, sałata, pomarańcze czy bataty.
Smalec od setek lat był podstawą kuchni w Europie, a w Polsce stał się symbolem wsi i domowej kuchni. W latach 90. i 2000. jego popularność spadła, gdy promowano oleje roślinne i produkty „light”. Jednak w ostatnich latach trend się odwrócił – coraz więcej osób wraca do naturalnych tłuszczów zwierzęcych, a smalec pojawia się nawet w dietach paleo i keto.
Jak się robi smalec? Przepis na zdrowie
Jak się robi smalec? To tłuszcz otrzymywany z tkanki tłuszczowej świni, zazwyczaj w procesie wytapiania, najczęściej ze słoniny wieprzowej oraz podgardla bądź boczku. Polacy kochają smalec, a pajda chleba ze smalcem czy schabowe smażone na smalcu, to nasza narodowa miłość. Przez lata smalec był demonizowany... i okazało się, że niesłusznie!
Zdrowy smalec, może:
- poprawiać wrażliwość na insulinę,
- działać przeciwzapalnie.
- wspierać zdrowie serca,
Wartości odżywcze smalcu a zdrowie
Wyjaśniono, że w smalcu jest więcej tłuszczów jednonienasyconych niż w maśle. Jest bardzo kaloryczny, ale zawiera także bardzo zdrowy kwas oleinowy, w który bogata jest oliwa z oliwek. Znajdziemy w nim również kwas palmitynowy (kluczowy dla funkcji komórkowych i syntezy innych związków) i kwas stearynowy (naturalnie znajduje się w składzie limfocytów i czerwonych krwinek).
W 100 gramach smalcu znajduje się około:
- 900 kcal (w czystym tłuszczu),
- głównie tłuszcze nasycone (ok. 39–41%),
- jednonienasycone kwasy tłuszczowe (ok. 45%),
- wielonienasycone kwasy tłuszczowe (ok. 10–12%).
- niewielkie ilości witamin A, D, E i K,
- naturalne antyoksydanty (w zależności od sposobu przygotowania).
Warto jednak pamiętać, że smalec zawiera niewiele kwasów omega-3, które działają przeciwzapalnie. Dlatego dietetycy zalecają, by tłuszcze zwierzęce łączyć z rybami, orzechami i olejami roślinnymi bogatymi w omega-3.
Smalec a smażenie – przewaga nad olejami roślinnymi
Jednym z największych atutów smalcu jest jego stabilność termiczna. Ma wysoki punkt dymienia (ok. 190°C), dzięki czemu nadaje się do smażenia, pieczenia i duszenia potraw. Oleje roślinne, takie jak słonecznikowy czy rzepakowy, przy wysokiej temperaturze mogą tracić wartości odżywcze i wytwarzać szkodliwe związki. Smalec wypada tu znacznie lepiej, szczególnie w tradycyjnej kuchni, gdzie potrawy smaży się długo.
Smalec a zdrowie
Oczywiście, kluczem jest umiar. Aby smalec był zdrowy należy spożywać go rozsądnie i sporadycznie. Trzeba brać również pod uwagę jakość produktu oraz sposób przygotowania smalcu. Jeśli przesadzamy ze smalcem w diecie zwiększamy ryzyko zachorowania na miażdżycę oraz rośnie poziom złego cholesterolu LDL.
Smalec nie będzie dobrym wyborem dla:
- osób z wysokim poziomem cholesterolu,
- pacjentów z chorobami układu krążenia,
- osób na diecie odchudzającej (ze względu na wysoką kaloryczność).
Jednak osoby aktywne fizycznie lub na diecie wysokotłuszczowej (np. keto) mogą okazjonalnie korzystać ze smalcu jako źródła energii.
TOP 20 najzdrowszych produktów świata:
- Migdały
- Owoc flaszowca peruwiańskiego
- Labraks
- Flądra
- Nasiona chia
- Nasiona dyni
- Burak liściowy
- Tłuszcz wieprzowy
- Botwina
- Lucjan czerwony
- Suszona natka pietruszki
- Suszona natka selera
- Rukiew wodna
- Mandarynki
- Zielony groszek
- Szczupak
- Mintaj
- Zielona cebulka
- Czerwona kapusta
- Okoń pacyficzny
Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic
Na co zwrócić uwagę wybierając smalec?
Żeby smalec był jak najzdrowszy:
- wybieraj produkt od świń karmionych naturalnie (ekologiczne gospodarstwa),
- unikaj smalcu z dodatkiem konserwantów i sztucznych aromatów,
- najlepiej przygotuj go samodzielnie w domu.
Uwaga: kupne smalce smakowe (z cebulką, jabłkiem itp.) często zawierają dużo soli, wzmacniaczy smaku i konserwantów.
Smalec sam w sobie nie jest „superfoodem”, ale też nie jest demonem, za jakiego go uważano. W umiarkowanych ilościach może być częścią zdrowej diety, szczególnie jeśli jest domowej roboty i pochodzi od świń karmionych naturalnie.
Smalec wieprzowy, kiedyś demonizowany, dziś odzyskuje reputację naturalnego i stabilnego tłuszczu kuchennego. Choć nie jest odpowiedzią na wszystkie problemy żywieniowe, ma swoje zalety: jest odporny na wysoką temperaturę, dostarcza witamin i zdrowych tłuszczów jednonienasyconych. Kluczem jest umiar i różnorodność – tak jak w przypadku każdego składnika diety.
Źródło: healthline, Radio ZET, Wikipedia, BBC Future
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
