Zdrowe nawyki w kuchni. Jak uniknąć raka?

Chociaż medycyna rozwija się w zawrotnym tempie, jeszcze nie istnieje cudowny lek na raka ani jeden magiczny sposób, by nie zachorować na nowotwór. Jak więc uchronić się przed chorobą? Badania potwierdzają, że codzienne nawyki w kuchni mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka. Oto 7 prostych sposób i porad jak być zdrowszym. Możesz je zastosować od razu i nic nie kosztują.

Nie krój na plastikowej desce

Badanie opublikowane w czasopiśmie Environmental Science & Technology wykazało, że podczas krojenia z plastikowych desek wykonanych z polietylenu i polipropylenu, uwalniają się mikrofragmenty plastiku i wraz z jedzeniem trafiają do twojego organizmu. Jak wykazały badania, jedno cięcie może uwolnić do 1114 cząsteczek mikroplastiku, a więc około 15 mg.

Mikroplastik dostaje się do tętnic, potencjalnie powodując znacznie wyższe ryzyko zawałów serca i udarów. Powoduje też uszkodzenia DNA oraz choroby autoimmunologiczne. 

Rozsądnym rozwiązaniem jest przede wszystkim wymiana mocno pociętej, zużytej deski. Można też używać desek wykonanych z innych materiałów, np. drewna, jeśli odpowiada nam ich pielęgnacja.

Nie przypalaj mięsa

Stek lub łosoś wysmażone na brązowo, albo nawet lekko przypalone, wyglądają efektownie. Jednak przypalone mięso jest wyjątkowo szkodliwe. Podczas przygotowywania mięsa w bardzo wysokiej temperaturze powstają m.in. heterocykliczne aminy (HCA) i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (PAH). Szczególnie dużo takich związków może powstawać podczas grillowania bezpośrednio nad płomieniem oraz długiego smażenia w wysokiej temperaturze.

Pamiętaj też, by czyścić z przypaleń opiekacze, air fryery, prodiże, patelnie grillowe i gofrownice - nie pozwól by przypalone resztki tłuszczu i jedzenie emitowały szkodliwe substancje.

Wymień porysowaną patelnię

Teflon, czyli politetrafluoroetylen (PTFE), to popularna powłoka nieprzywierająca stosowana w patelniach i garnkach. Jeżeli powłoka nieprzywierająca jest mocno porysowana, zaczyna się łuszczyć albo wyraźnie odchodzi od powierzchni, lepiej wymienić naczynie. W wyniku uszkodzeń mogą uwalniać się drobne cząsteczki teflonu do jedzenia. PFAS (tzw. wieczne chemikalia )mogą zakłócać gospodarkę hormonalną, działać rakotwórczo i długo utrzymują się w organizmie człowieka.

Jeśli patelnia była niskiej jakości, pod teflonem może znajdować się aluminium, które również może przenikać do jedzenia. Długotrwałe narażenie na aluminium powiązano z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera. Co więcej, porysowana patelnia z aluminium może zacząć oddawać do potraw jony glinu.

Zaleca się wymianę patelni, gdy:

• powłoka nieprzywierająca jest widocznie porysowana lub łuszczy się,
• patelnia zmienia kolor pod wpływem temperatury lub jedzenia,
• potrawy zaczynają przywierać,
• czujesz nieprzyjemny zapach podczas smażenia - może to świadczyć o rozkładzie powłoki.

Uwaga na akrylamid

Frytki, smażone pierogi, chipsy, odsmażane kopytka – pyszne? Tak. Niezdrowe?Zdecydowanie TAK! Za chrupiącą i złocistą skórę w wyniku smażenia, grillowania lub pieczenia odpowiada reakcja Maillarda. Jednocześnie wraz z taką obróbką rośnie poziom akrylamidu. Im ciemniejsza i bardziej przypalona jest potrawa, tym smacznie, ale też tym więcej ma akrylamidu.

Badania laboratoryjne potwierdziły, że akrylamid w diecie wywołuje nowotwory u zwierząt.

Akrylamid to substancja bardzo szkodliwa dla ludzkiego organizmu: posiada zdolność łączenia się z cząsteczkami DNA. Nadmiar akrylamidu może prowadzić do powstawania zmian nowotworowych, ale też neurologicznych. Niestety, akrylamid nie jest jedynym zagrożeniem dla osób, które często jedzą chipsy- wyjaśnia Radio ZET.

Ogranicz przetworzone mięso

Parówki, kiełbasy, boczek, salami, szynki i inne produkty z grupy przetworzonego mięsa powinny pojawiać się w diecie rzadziej. WCRF wskazuje na przekonujące dowody dotyczące związku spożywania przetworzonego mięsa z wyższym ryzykiem raka jelita grubego (plaga wśród młodych osób). Organizacja zaleca spożywanie go w bardzo małych ilościach.

Lekarze i dietetycy radzę, by zastępować wędliny w diecie jajkami, rybami, twarożkiem, hummusem, pastami z fasoli czy pozostałościami pieczonego mięsa przygotowanego w domu. Poza tym, skład niektórych wędlin przypomina scenariusz horroru.

Nie podgrzewaj jedzenia w plastikowych pojemnikach w mikrofalówce

Plastikowy pojemnik jest wygodny do podgrzewania obiadu w mikrofali, ale nie każdy nadaje się do podgrzewania. Badania laboratoryjne wskazują, że pod wpływem ogrzewania z niektórych plastikowych pojemników mogą uwalniać się mikro- i nanoplastiki. W jednym z badań szczególnie duże uwalnianie cząstek obserwowano podczas podgrzewania w kuchence mikrofalowej.

Nie używaj tego samego oleju wielokrotnie

Olej podczas wielokrotnego podgrzewania ulega przemianom chemicznym. Wysoka temperatura i kontakt z tlenem prowadzą do utleniania oraz powstawania produktów degradacji tłuszczów. Dlatego lepiej nie traktować oleju po wielokrotnym smażeniu jako produktu, który można bez końca przelewać z patelni do butelki i ponownie wykorzystywać.

Źródło: Radio ZET, Healthline, Environmental Science & Technology