Oceń
Niedobór witaminy D to coraz powszechniejszy problem zdrowotny, który może prowadzić do osłabienia odporności, zmęczenia, problemów z kośćmi i nastrojem. Dowiedz się, jakie są objawy niedoboru witaminy D, jakie niesie konsekwencje dla organizmu i jak skutecznie uzupełniać jej poziom, aby zadbać o zdrowie i dobre samopoczucie.
Niedobór witaminy D, a rak i depresja? Uwaga na te objawy
Skąd bierzemy witaminę D?
Witamina D (ogólna nazwa kilku związków steroidowych) to jedna z kluczowych substancji potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Choć potocznie nazywana „witaminą”, w rzeczywistości działa bardziej jak hormon, regulując wiele procesów biologicznych – od gospodarki wapniowo-fosforanowej po funkcjonowanie układu odpornościowego.
Organizm ludzki może wytwarzać witaminę D samodzielnie – konieczna jest odpowiednia ekspozycja skóry na promieniowanie UVB ze światła słonecznego. Promieniowanie słoneczne przechodzi przez skórę i rozpoczyna reakcje chemiczne. Niestety, w naszej szerokości geograficznej, szczególnie jesienią i zimą, synteza skórna jest zbyt niska. Co więcej, stężenie witaminy D. z wiekiem zmniejsza się nawet o 70 proc.!
Witaminę D można również dostarczać z dietą (np. tłuste ryby, jaja, wątróbka) oraz w formie suplementów.
W grupie witamin D znajduje się zarówno witamina D2 pochodzenia roślinnego, jak i witamina D3, pochodząca od zwierząt. W naszej skórze produkowany jest prekursor witaminy D3, który pod wpływem promieni słonecznych przekształca się w witaminę D3- wyjaśnia Medonet.
Witamina D3 występuje głównie w produktach spożywczych pochodzenia zwierzęcego, m.in.
- tłustych rybach morskich,
- olejach rybnych,
- jajach,
- masło,
- mleko.
Objawy niedoboru witaminy D – na co zwrócić uwagę?
Niedobór witaminy D może przez długi czas nie dawać wyraźnych objawów, dlatego często określany jest mianem „cichego zabójcy”. Typowe symptomy to:
- przewlekłe zmęczenie i brak energii,
- osłabienie mięśni, bóle mięśniowo-stawowe,
- częste infekcje i obniżona odporność: witamina D wspiera układ immunologiczny i tym samym chroni przed infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi.
- obniżenie nastroju, stany depresyjne,
- bóle kości, szczególnie w dolnej części pleców,
- wypadanie włosów,
- niedobór zaliczany jest do czynnika rozwoju choroby Alzheimera, choroby Parkinsona.
Quiz: Test wiedzy o zdrowiu. Quiz medyczny
U dzieci niedobór witaminy D może prowadzić do krzywicy, natomiast u dorosłych do osteomalacji i osteoporozy.
Nadmiar witaminy D może powodować: utratę łaknienia, zaburzenia rytmu serca, bóle głowy, kamicę pęcherzyka żółciowego, kamicę nerkową.
Jak wyjaśnia Radio ZET, o niedoborze witaminy D mówimy, kiedy pomiar stężenia 25-hydroksycholekalcyferolu w surowicy krwi wynosi 0 do 20 ng/ml (0-50 nmol/l). Stężenie w zakresie >20-30 ng/ml (>50-75 nmol/l) określa się jako suboptymalne. Za optymalne uznaje się wartości pomiędzy >30-50 ng/ml (>75-125 nmol/l). U zdrowych niemowląt do 6 miesiąca życia, niezależnie od sposobu karmienia (pokarm mamy lub mieszanka modyfikowana), poziom witaminy D powinien wynosić 10 µg/dzień, a do 12 miesiąca życia nawet 15 µg/dzień, przy czym dawka powinna uwzględniać również witaminy z diety. Wcześniaki powinny dostawać witaminę w dawce 10-20 µg/dzień do czasu osiągnięcia wieku skorygowanego 40 tygodni, a później jak niemowlęta urodzone we właściwym terminie.
Witamina D zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre rodzaje nowotworów, m.in. raka jelita grubego, prostaty, piersi, jajników- podaje Radio ZET.
Konsekwencje przewlekłego niedoboru
Długotrwały niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko wielu chorób przewlekłych, w tym:
- chorób autoimmunologicznych (np. stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów),
- cukrzycy typu 2,
- chorób sercowo-naczyniowych,
- nadciśnienia tętniczego,
- nowotworów (m.in. jelita grubego, piersi, prostaty),
- zaburzeń nastroju, depresji i demencji.
Jak sprawdzić poziom witaminy D?
Najlepszym sposobem oceny poziomu witaminy D w organizmie jest badanie krwi – oznaczenie stężenia 25(OH)D. Wynik poniżej 30 ng/ml może świadczyć o niedoborze, a wartość poniżej 20 ng/ml to już niedobór znaczny.
Jak uzupełniać witaminę D?
1. Suplementacja:
W Polsce zaleca się suplementację witaminą D przez większą część roku – od października do kwietnia, a w przypadku osób o ciemnej karnacji, starszych lub unikających słońca – nawet przez cały rok. Typowa dawka profilaktyczna dla dorosłych to 2000 IU dziennie, ale zawsze warto skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.
2. Dieta:
Wprowadź do jadłospisu tłuste ryby (tuńczyk, węgorz, karp, sardynki, łosoś, makrela, śledź), żółtka jaj, wątrobę i produkty fortyfikowane witaminą D (np. mleko, margaryny, płatki śniadaniowe).
3. Słońce z głową:
W sezonie letnim wystarczy 15–20 minut ekspozycji na słońce (bez filtrów UV) na twarz, ramiona i nogi, aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę D. Należy jednak zachować ostrożność, by nie narażać się na poparzenia.
Niedobór witaminy D to poważny, ale często niedoceniany problem zdrowotny. Choć jego objawy mogą być niespecyficzne, skutki są daleko idące i mogą wpłynąć na całe życie. Regularna kontrola poziomu witaminy D, odpowiednia dieta, umiarkowana ekspozycja na słońce i racjonalna suplementacja to skuteczne sposoby na zachowanie równowagi i zdrowia.
Źródło: Healthline / Zdrowie Radio ZET / Medonet / pacjent.gov.pl / Instytut Żywności i Żywienia
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
