18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Coś pięknego

Przełomowe odkrycie w Polsce. Amerykanie nie mogą w to uwierzyć

26.06.2025  11:11
Odkrycie w Chełmie
fot. ŁUKASZ MIECHOWICZ/REPORTER, Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

Unikalne kafle z XVIII wieku odkryte przy klasztorze w Chełmie zyskały międzynarodowy rozgłos. Znaleziskiem zainteresował się m.in. Fox News, określając je jako przełomowe dla badań nad historią Polski i Europy Środkowej.

  • W Chełmie, na terenie dawnego klasztoru Bazylianów, archeolodzy odkryli unikalne, bogato zdobione kafle piecowe z XVIII wieku.
  • Odkrycie zyskało międzynarodowy rozgłos, a amerykański portal Fox News nazwał je "przełomowym".
  • Kafle, zdobione herbem biskupim, są cennym źródłem wiedzy o życiu, statusie materialnym i rzemiośle artystycznym XVIII-wiecznego duchowieństwa.
  • Trwają prace nad oczyszczaniem, składaniem i opracowywaniem fragmentów, aby móc je zaprezentować publicznie.

Amerykanie piszą o odkryciu w Chełmie. Dlaczego?

Niezwykłe odkrycie archeologiczne w Polsce przyciągnęło uwagę zagranicznych mediów. Na terenie dawnego klasztoru Bazylianów w Chełmie archeolodzy odnaleźli unikalne płytki ceramiczne z XVIII wieku, które mogą znacząco wzbogacić wiedzę o życiu codziennym społeczności klasztornej w tej części Europy. O znalezisku informuje m.in. amerykański portal Fox News, określając je mianem przełomowego.

Kafelki z Chełma
Kafelki z Chełma Fot: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

Zainteresowanie mediów spoza Polski wynika nie tylko z rangi odkrycia, ale również z jego wartości kulturowej i historycznej. Znalezisko dokumentuje zarówno poziom rzemiosła artystycznego, jak i status materialny zakonników zamieszkujących Chełm w XVIII wieku.

Quiz: Pytania z archeologii. Ile jest piramid w Gizie? Od 70% już jesteś mistrzem

domena publiczna
1/15 W którym wieku miała miejsce erupcja Wezuwiusza, która przykryła Pompeje?

Zabytkowe płytki odkryte przy Bazylice Narodzenia NMP w Chełmie

Do odkrycia doszło w sąsiedztwie Bazyliki Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie. Archeolodzy prowadzący badania na terenie dawnego klasztoru Bazylianów natrafili na fragmenty kafli piecowych z XVIII wieku, które zachowały się w zaskakująco dobrym stanie.

Jeden z kafli płytowych
Jeden z kafli płytowych Fot: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Wykonano je na specjalne zamówienie: miały określoną symbolikę, herb biskupi, tytulaturę. Aktualnie trwają prace nad inwentaryzacją, wyklejaniem i opracowaniem odkrytych niezwykłych artefaktów. - podaje Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

To wskazuje, że pełniły nie tylko funkcję użytkową, ale również reprezentacyjną – były elementem wystroju wnętrza klasztornego, najprawdopodobniej zdobiąc piec kaflowy w jednym z pomieszczeń klasztoru.

Klasztor w Chełmie jako ośrodek kultury i duchowości

Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie to jeden z najważniejszych zabytków sakralnych na wschodzie Polski, położony na malowniczej Górze Chełmskiej.

Świątynia ma bardzo długą i złożoną historię. Obecny, późnobarokowy budynek, został zbudowany w latach 1735–1756 według projektu architekta Pawła Fontany. Powstał na miejscu wcześniejszej cerkwi i służył jako katedra unicka. W 1875 roku, po likwidacji unii, budynek został przebudowany w stylu bizantyjsko-rosyjskim i zmieniony na sobór prawosławny. W 1919 roku świątynia wróciła do rąk Kościoła rzymskokatolickiego.

Tak mogła wyglądać ta płytka w całości
Tak mogła wyglądać ta płytka w całości Fot: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

Obecnie jest to kościół parafialny i ważne sanktuarium Matki Bożej Chełmskiej. Z wieży kościelnej rozciąga się wspaniały widok na miasto i okolice, co czyni to miejsce atrakcyjnym zarówno dla wiernych, jak i turystów. Wnętrze bazyliki kryje wiele cennych dzieł sztuki sakralnej.

Co wiemy o odnalezionych kaflach w Chełmie?

Obecnie prowadzone są zaawansowane prace konserwatorskie, obejmujące:

  • oczyszczanie i składanie fragmentów płytek,
  • inwentaryzację znaleziska,
  • opracowanie jego kontekstu historycznego.

Badacze nie są jeszcze w stanie wskazać, która manufaktura odpowiadała za produkcję płytek, jednak ich jakość sugeruje, że były wykonane przez doświadczonych rzemieślników na specjalne zlecenie duchowieństwa. Prawdopodobnie zdobiły reprezentacyjny piec znajdujący się w jednej z sal klasztornych.

Fox News o odkryciu w Polsce: "Przełomowe"

Amerykański serwis informacyjny Fox News opublikował artykuł dotyczący polskiego znaleziska. W materiale przytoczono wypowiedzi konserwatora zabytków, opisano odnalezione kafle oraz podkreślono ich znaczenie dla badań nad życiem w XVIII-wiecznej Polsce.

Bazylika Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Chełmie
Bazylika Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Chełmie Fot: ŁUKASZ MIECHOWICZ/REPORTER

Zagraniczni dziennikarze zwracają uwagę na:

  • staranność wykonania płytek,
  • wartość poznawczą symboliki religijnej,
  • kontekst historyczny znaleziska w odniesieniu do klasztornego życia epoki baroku.

Publikacja na portalu Fox News sprawia, że odkrycie z Chełma staje się znane nie tylko w Polsce, ale i poza jej granicami.

Znaczenie znaleziska dla historii Polski i Europy Środkowo-Wschodniej

Eksperci podkreślają, że znalezisko ma ogromne znaczenie dla polskiej archeologii i historii kultury materialnej. Poza samą wartością estetyczną i użytkową kafli, są one bezcennym źródłem wiedzy o:

  • technologii ceramicznej XVIII wieku,
  • artystycznych gustach duchowieństwa,
  • relacjach religijnych i społecznych tamtych czasów.

Dzięki temu odkryciu Chełm może odegrać ważniejszą rolę w badaniach nad rozwojem kultury i sztuki sakralnej na ziemiach polskich. Z dużym prawdopodobieństwem można oczekiwać, że znalezisko trafi do ekspozycji muzealnych lub czasowych wystaw tematycznych.

Źródło: Planeta.pl/Fox News/Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się